Innowacje, efektywność energetyczna i OZE oraz współpraca w obszarze gospodarki wodno-ściekowej z Ukrainą – to tematy dyskusji panelowych zorganizowanych przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej podczas Międzynarodowych Targów POL-ECO-SYSTEM w Poznaniu. W trzech debatach prowadzonych pod egidą NFOŚiGW wzięło udział ponad 160 osób. 

Zorganizowana w pawilonie 15 Międzynarodowych Targów Poznańskich tzw. Ekosfera stanowiła miejsce prezentacji zakresu działalności, dorobku oraz promocji instytucji ekologicznych: Ministerstwa Środowiska, Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, Banku Ochrony Środowiska S.A., Instytutu Ochrony Środowiska, Instytutu Ekologii Terenów Uprzemysłowionych oraz wojewódzkich funduszy ochrony środowiska i gospodarki wodnej. Ważnymi wydarzeniami w Ekosferze były konferencje, panele tematyczne i warsztaty, które stanowiły płaszczyznę wymiany informacji, doświadczeń i poglądów w szczególnie ważnej tematyce.

Temat pierwszego (w dniu 17 października 2017 roku) panelu, który prowadził ekspert NFOŚiGW Wojciech Stawiany, brzmiał: „NFOŚiGW wspiera innowacje”. W dyskusji wzięli udział: Artur Michalski (Wiceprezes Zarządu NFOŚiGW), prof. Tomasz Popławski (Prorektor Politechniki Częstochowskiej, członek Rady Nadzorczej NFOŚiGW), dr inż. Aleksander Sobolewski (Dyrektor Instytutu Chemicznej Przeróbki Węgla), Sebastian Bodzenta (Prezes Zarządu BOŚ Ekoprofit sp. z o.o.) oraz Izabela Ratman-Kłosińska (Instytut Ekologii Terenów Uprzemysłowionych, Kierownik Jednostki Weryfikującej Projekty Środowiskowe).

Wśród około 40 uczestników spotkania obecni byli m.in. Marek Ryszka, (Wiceprzewodniczący Rady Nadzorczej NFOŚiGW, Prezes Zarządu WFOŚiGW w Warszawie) i prof. Janusz Wojdalski (członek Rady Nadzorczej NFOŚiGW). W części ogólnej paneliści prezentowali definicje innowacyjności (produktowej, procesowej i całej gospodarki). Zwrócono uwagę na niskie miejsce Polski w rankingach innowacyjności; w opublikowanym na początku 2017 roku rankingu Bloomberga zajęliśmy 22 lokatę, natomiast w czołówce były: Korea Południowa, Szwecja i Niemcy. Podkreślono, że według badań KPMG aż 60 proc. polskich przedsiębiorców chce rozwijać konkurencyjność poprzez wdrażanie innowacji. NFOŚiGW poprzez program priorytetowy GEKON znalazł się w grupie instytucji i instrumentów wsparcia innowacji w Polsce.

Magazynowanie energii oraz czyste technologie węglowe były głównymi płaszczyznami „innowacyjnej dyskusji”; aplikacje  w tym obszarze składano zarówno w programie priorytetowym GEKON, jak i SOKÓŁ. Zapewne będą również składane w trwającym, drugim konkursie programu SOKÓŁ. Profesor Tomasz Popławski i dr inż. Aleksander Sobolewski przedstawili rankingi tych zagadnień. z uwzględnieniem ich dostępności technicznej (dojrzałości do wdrożenia) oraz finansowej.

Artur Michalski, Zastępca Prezesa Zarządu NFOŚiGW, scharakteryzował program SOKÓŁ i jego ewolucję, przedstawił efekty pierwszego naboru, podkreślił, że termin drugiego naboru został przedłużony do 29 grudnia 2017 roku. Zachęcił do składania wniosków. Przekazał również informację o możliwym rozwoju projektów innowacyjnych w NFOŚiGW, np. Green-up’ów.

Pozytywne opinie o  programie SOKÓŁ przedstawili: prof. Tomasz Popławski, dr inż. Aleksander Sobolewski oraz Prezes Sebastian Bodzenta.

Ten ostatni przedstawił kierunki aktywności BOŚ Ekoprofit Sp. z o.o. w innowacyjności (utylizacja odpadów, OZE, efektywność energetyczna) oraz w „spinaniu” finasowania  projektów. Zadeklarował współpracę w tym obszarze z NFOŚiGW.

Dr inż. Aleksander Sobolewski przedstawił wyniki dotychczasowych prac (realizowanych w fazie B+R przez konsorcjum z udziałem IChPW  w programie GEKON))  zmierzających do opracowania technologii „błękitnego węgla”. Podkreślił, że uczestnik konsorcjum firma „POLCHAR” jeszcze w bieżącym roku złoży w NFOŚiGW wniosek z propozycją umowy na kontynuację prac w fazie wdrożeniowej (W) programu GEKON.

Izabela Ratman-Kłosińska z IETU przedstawiła procedury, koszty i  zaakcentowała wagę systemu weryfikacji projektów środowiskowych (ETV) – nowego narzędzia wspierające komercjalizację i upowszechnianie innowacyjnych technologii środowiskowych. System ETV pozwala w sposób wiarygodny i bezstronny potwierdzić  efekt działania technologii deklarowany przez dostawcę nowatorskiej technologii. Norma techniczna ISO 14034, której panelistka jest współautorką,  ma zapewnić podstawy dla harmonizacji i wzajemnego uznawania  rezultatów weryfikacji przeprowadzanych w ramach  systemów ETV.

Panel „Ogólnopolski systemu wsparcia doradczego dla sektora publicznego, mieszkaniowego oraz przedsiębiorstw w zakresie efektywności energetycznej oraz OZE – założenia, realizacje, zamierzenia rozwojowe projektu”, który odbył się również w dniu 17 października 2017 roku prowadził Wacław Bilnicki,  Dyrektor Departamentu ds. Programu LIFE i Projektu Doradztwa Energetycznego w NFOŚiGW.

Na wstępie Jarosław Stańczyk z NFOŚiGW  zaprezentował  projekt doradztwa energetycznego, lokalizując go w strukturze POIiŚ oraz NFOŚiGW/WFOŚiGW, określił jego wewnętrzną strukturę oraz podkreślił  jego ogólnopolski charakter. Stwierdził, że głównym celem projektu jest wspieranie działań inwestycyjnych, które przyczynią się do poprawy jakości powietrza.

Panelistami byli: Jacek Marek (Naczelnik Wydziału w Departamencie  Funduszy Europejskich w Ministerstwie Energii), dr inż.  Bolesław Jankowski (niezależny ekspert), prof. dr hab. n. chem. Lidia Wolska (Kierownik Zakładu Toksykologii Środowiska Uniwersytetu Medycznego w Gdańsku), Anna Żyła  –  Główny Ekolog BOŚ SA. W swoich wypowiedziach scharakteryzowali oni m. in. następujące problemy: najważniejsze działania stymulujące rozwój inwestycji w skali kraju, wpływające na zwiększenie efektywności energetycznej (EE) i wypełnianie wymogów unijnych (J. Marek, B. Jankowski), zakres i  możliwości finansowania projektów w obszarze EE i OZE (J. Marek, A. Żyła), następstwa zdrowotne zanieczyszczeń powietrza, ze szczególnym uwzględnieniem niskiej emisji (L. Wolska).

Uczestnicy panelu dyskutowali również o hierarchii i formach działań realizowanych w ramach projektu doradztwa energetycznego, które przyczyniają się do wzrostu  istotnych inwestycji z zakresu EE i OZE oraz wzrostu  ekoświadomości społeczeństwa.

Panel „ Osiągnięcia i perspektywy współpracy transgranicznej z Ukrainą w dziedzinie gospodarki wodno-ściekowej z udziałem NFOŚiGW” poprzedziło pierwsze spotkanie grupy roboczej powołanej w związku z realizacją memorandum NFOŚiGW z przedstawicielami rządu Ukrainy, Miasta Lwowa i Miejskiego Przedsiębiorstwa Lvivvodokanal. Spotkanie i panel odbyły się 18 października 2017 roku.

Moderatorem panelu był prof. dr hab. Roman Niżnikowski, Przewodniczący Rady Nadzorczej NFOŚiGW, a jego uczestnikami: Mariusz Gajda (Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Środowiska), dr inż. Kazimierz Kujda (Prezes Zarządu NFOŚiGW), Anna Czyżewska (Dyrektor Departamentu Gospodarowania Wodami w NFOŚiGW), Rusłan Hreharyk (Lwowska Regionalna Administracja Państwowa, Dyrektor Departamentu Ekologii i Zasobów Naturalnych), Dmytro Vankovych (Urząd Miasta Lwowa, Zastępca Dyrektora Lvivvodokanal), Leszek Jan Buller (Dyrektor Centrum Projektów Europejskich), dr Leszek Karski (Dyrektor Departamentu Strategii i Komunikacji w Głównym Inspektoracie Ochrony Środowiska), Przemysław Gruszecki (Dyrektor Departamentu  Planowania i Zasobów Wodnych w Krajowym Zarządzie Gospodarki Wodnej).

Wielowątkowej dyskusji panelowej przysłuchiwało się około 80 osób, wśród nich byli m.in: Gennadiy Vaskiv (Zastępca Mera Lwowa), Adam Krzyśków (Przewodniczący Konwentu Prezesów WFOŚiGW, Prezes Zarządu WFOŚiGW w Olsztynie), specjaliści NFOŚiGW oraz grupa dziennikarzy z ukraińskich mediów.

Prezes Zarządu NFOŚiGW dr inż. Kazimierz Kujda oraz Dyrektor Anna Czyżewska przedstawili dwuletnią drogę, jaką przeszedł NFOŚiGW budując zręby polsko-ukraińskiej współpracy w obszarze gospodarki wodno-ściekowej. Ten etap wspólnej pracy zakończył się podpisaniem w dniu 5 października 2017 roku memorandum. Jego sygnatariuszami ze strony ukraińskiej byli: Mer Lwowa Andriej Sadowy i Dyrektor Miejskiego Przedsiębiorstwa Lvivodokanal Walentin Wolski; a ze strony polskiej Prezes Zarządu NFOŚiGW dr inż. Kazimierz Kujda. Podpis na dokumencie złożył również Wiceminister Ekologii i Zasobów Naturalnych Ukrainy Mykoła Kuzio. Ministerstwo objęło bowiem patronat nad wspólnymi przedsięwzięciami.

Prezes Zarządu NFOŚiGW dr inż. Kazimierz Kujda zwrócił uwagę, że strona ukraińska, w trakcie prac przygotowawczych uczestniczyła w Polsce w szkoleniach i wyjazdach tematycznych. Pracy w związku z realizacją zadań memorandum  jest dużo, ale już udaje się kompletować zespoły, również z udziałem polskiego świata nauki. Anna Czyżewska, która jest przewodniczącą grupy roboczej memorandum, przedstawiła zakres jej pracy w pierwszym półroczu 2017 roku.

Leszek Karski (GIOŚ) i Przemysław Gruszecki (KZGW) wskazali na zagrożenia, jakie dla czystości polskich rzek oraz ujęć wód pitnych w Polsce stwarza zła jakość wód niesionych prze z Bug i dopływy ze strony ukraińskiej. Na skalę problemu wpływa nie tylko źle funkcjonująca oczyszczalnia lwowska, ale i pozostałych 16 oczyszczalni granicznych.

Leszek Jan Buller przedstawił możliwości, jakie stwarza Centrum Projektów Europejskich (Agenda Ministerstwa Rozwoju) w dofinansowaniu części projektów zakładanych w memorandum. Wskazał tutaj na zarówno na segment współpracy transgranicznej, jak i tzw. segment bałtycki.

Rusłan Hreharyk (Lwowska Obwodowa Administracja) dziękując NFOŚiGW za inicjatywę współpracy i za podpisanie memorandum, wskazał równocześnie na ogrom problemów i prac do realizacji, które stoją przed administracją na zachodniej Ukrainie. Są i będą realizowane prace w wielu miejscowościach, m.in.w Czerwonogradzie. Koszt modernizacji oczyszczalni w Kijowie szacuje się na przykład aż na około 1 mld dolarów. Niemniej rząd Ukrainy i jego agendy zapowiadają, że wywiążą się z zapisów zawartych w memorandum.

Podziękowania i deklarację dobrej współpracy w ramach w ramach grupy roboczej złożył również Dmytro Vankovych, przedstawiciel Miasta Lwowa i Lvivodokanalu. W swojej wypowiedzi podkreślił znaczne (ponad 90 proc.) wyeksploatowanie urządzeń lwowskiej oczyszczalni. Koszt prac modernizacyjnych jest szacowany na około 200 mln euro. Stwierdził, że w pracy przydadzą się doświadczenia polskie, a także udział w organizowanych przez NFOŚiGW wielostronnych szkoleniach.

Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Środowiska, Mariusz Gajda, wyraził zadowolenie z inicjatywy Narodowego Funduszu, podkreślając, że będzie nie tylko jej kibicował, ale w miarę możliwości aktywnie wspierał. Jako Pełnomocnik Rządu ds. współpracy na rzekach granicznych zaprosił stronę ukraińską do prac we wspólnym (a dla strony ukraińskiej bezpłatnym) projekcie monitoringowym – oceny jakości wód.

W podsumowaniu Prezes Zarządu NFOŚiGW dr inż. Kazimierz Kujda powiedział, że stoimy na początku drogi – opracowujemy plany i zakres działań, konsultując je równocześnie (zgodnie z kompetencjami) z resortami, urzędami i agencjami. Odpowiadając na pytania dziennikarzy stwierdził, że obecnie, przed określeniem zakresu prac, trudno mówić o kosztach przedsięwzięcia. Podkreślił, że ogrom pracy czeka nie tylko grupę roboczą i naukowy zespół doradczy, ale także Komitet Sterujący, na którego czele stanął Wiceminister Mariusz Gajda.

źródło: http://nfosigw.gov.pl/o-nfosigw/aktualnosci/art,1103,ekologiczne-wyzwania-przyszlosci-dyskusje-panelowe-nfosigw-na-pol-eco-system.html